ประวัติโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม
ความเดิม
     โรงเรียนสระบุรีวิทยาคม เป็นโรงเรียนที่รู้จักกันดีมาตั้งแต่เก่าก่อน   ในนามโรงเรียนประจำจังหวัดชาย   และเรียกกันย่อๆ ว่าโรงเรียนชาย จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2445( ร.ศ.120 )  มีอายุประมาณ 100 ปี
ประวัติความเป็นมาเท่าที่ค้นได้จากสมุดหมายเหตุรายวันของโรงเรียน ( ฉบับ พ.ศ. 2503 ) สมุดหมายเหตุและบทความอื่นที่กล่าวพาดพิงถึงโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม ตลอดจนสืบถามคนรุ่นเก่าที่เคยศึกษาเล่าเรียนโรงเรียนแห่งนี้มาก่อน พอจะเรียบเรียงได้เพียงสังเขปโดยแบ่งเป็นสมัยๆ คือ

ระยะเริ่มแรก

        ใน พ.ศ. 2445 โรงเรียนได้ถือกำเนิดขึ้นที่วัดศาลาแดงอันมีพระปลัดบุญเจ้าอาวาสวัดศาลาแดงในสมัยนั้นเป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งขึ้น เปิดทำการสอนนักเรียนเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2445 ( ร.ศ. 120 ) โดยใช้ศาลาการเปรียญ ( หลัง- เก่า ) เป็นสถานที่เรียนและขนานนามว่า โรงเรียนวัดศาลาแดง พระปลัดบุญ ทำหน้าที่เป็นครูใหญ่ โรงเรียนได้เจริญขึ้นตามลำดับ จนต้องให้นักเรียนเรียนข้างศาลาวัดบ้าง ในวิหารบ้าง พระปลัดบุญเป็นครูใหญ่จนถึงปีใดไม่ปรากฏ ครูใหญ่คนต่อมาคือ ขุนสมบัติยาภิรมย์ ( บุญชู สิงหไพศาล ) และนายชุ่ม ( ไม่ทราบนามสกุล ) ดำเนินงานต่อมาจนถึง พ.ศ. 2455 นับได้ 11 ปี ในสมัยนั้นได้เปิดทำการสอนถึงชั้นใดไม่ปรากฏในหมายเหตุ แต่ได้พบหลักฐานจากทะเบียนนักเรียนโรงเรียนประจำจังหวัดเล่มแรก ได้จำหน่ายนักเรียนออกเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2456 ผลการเรียน “ กำลังเรียนชั้น ม.2 ” จึงสันนิษฐานว่า ในสมัยแรกโรงเรียนวัดศาลาแดงคงเปิดสอนตั้งแต่ชั้นมูลถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ระยะปรับปรุง

        พ.ศ. 2456 - 2462 นายทองอยู่ คัมภิรานนท์ ดำรงตำแหน่งครูใหญ่ ได้ย้ายโรงเรียนจากวัดศาลาแดงไปที่วัดศรีบุรีรัตนาราม ( วัดปากเพรียว ) ประชาชนได้ร่วมใจกันสละเงินสร้างอาคารเรียนขึ้นหนึ่งหลัง เป็นเงิน 5,771.50 บาท ปัจจุบันเป็นอาคารเรียนหลังหนึ่งของโรงเรียนเทศบาล 2 ได้เปลี่ยนนามตามสถานที่ว่า “ โรงเรียนวัดปากเพรียว ” ชื่อนี้ได้ใช้มาจนกระทั่งกระทรวงศึกษาธิการซึ่งเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีเป็นอัครมหา-เสนาบดีได้ขนานนามโรงเรียนทั่วประเทศที่เปิดทำการสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาและตั้งอยู่ที่จังหวัดว่า “ โรงเรียนประจำจังหวัด ” จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “ โรงเรียนประจำจังหวัดสระบุรี ” ทางด้านการเรียนการสอน ได้ขยายชั้นเรียน เปิดชั้น ม.2 พ.ศ. 2456 และ ม.3 ระหว่างปี พ.ศ. 2457 – 2459 ( ไม่มีหลักฐานบ่งชัดว่าเป็นปีใด ) ชั้น ม.3เป็นชั้นสูงสุดของโรงเรียน ครูใหญ่คนต่อมาในระหว่างที่อยู่วัดศรีบุรีรัตนารามคือ นายบุญนาค ดิษพงษ์ นายมี ศาลีชีวัน นายสิงห์ วานิชยานนท์ นายทองอยู่ หงส์ประเสริฐ และนายฟู คชพิมพ์

       พ.ศ. 2481 นายสกล สิงหไพศาล ซึ่งดำรงตำแหน่งครูใหญ่มาตั้งแต่ พ.ศ. 2476 ได้มีการย้ายสถานที่ของโรงเรียน กล่าวคือสถานที่เดิมมีปัญหาเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน สถานที่คับแคบ ขาดสนาม ขาดความสวยงาม นายฟู คชพิมพ์ ซึ่งดำรงตำแหน่งศึกษาธิการจังหวัดสระบุรี เป็นกำลังสำคัญของบประมาณซื้อที่ดินและสร้างอาคารเรียนใหม่ ซึ่งสถานที่ปัจจุบันคือ วิทยาลัยอาชีวศึกษาสระบุรี ระยะนี้ทางโรงเรียนเปิดสอนชั้นมัธยมศึกษาแต่เพียงระดับเดียว ครูใหญ่อาจารย์ใหญ่ที่ดำรงตำแหน่งเป็นลำดับต่อ ๆ มา คือ นายไพศาล มั่นเสมอ นายเจษฎ์ ปรีชานนท์ นายโปร่ง ส่งแสงเติม จนถึง นายสันทัด เมี้ยนกำเนิด โรงเรียนได้ปรับปรุงและขยายระดับการเรียนถึงชั้นระดับเตรียมอุดมศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2496 สถานที่เรียนจึงไม่เพียงพอ พลตำรวจเอกประมาณ อดิเรกสาร ได้อุทิศเงินซื้อที่ดินจำนวน 18 ไร่ 80 ตารางวา ให้ และได้ช่วยเหลือติดต่อขอเงิน ก.ศ.ส.เพื่อซื้อที่ดินเพิ่มอีก 13 ไร่ 1 งาน 14 ตารางวา และสร้างอาคารเรียนเป็นตึกสองชั้นหลังคาทรงไทย 32 ห้องเรียน สิ้นเงิน ก.ศ.ส. จำนวน 4,760,000 บาท สร้างเสร็จเมื่อเดือนธันวาคม 2499 นายสันทัด เมี้ยนกำเนิด ซึ่งได้ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ได้ย้ายโรงเรียนไปที่อาคารใหม่เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2499 และได้ดำรงตำแหน่งนี้มาจนถึง พ.ศ. 2510

ระยะเข้าโครงการพัฒนาการศึกษา

        นายเจตน์ แก้วโชติ ย้ายเข้ามาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสระบุรีวิทยาคม เมื่อ พ.ศ. 2511 เป็นระยะหัวเลี้ยวหัวต่อที่จะเปลี่ยนแปลงแนวทางการศึกษา ตามโครงการพัฒนาการศึกษาโรงเรียนแบบผสมผสาน ( คมส. ) โดยหลักการของโครงการนี้จะขยายหลักสูตรการสอนให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อให้นักเรียนมีโอกาสเลือกเรียนตามความสามารถ ความสนใจ และความต้องการของท้องถิ่น โดยที่เด็กนักเรียนแต่ละคนต้องเรียนวิชาบังคับเหมือนกันหมด แต่เรียนวิชาเลือกต่างกัน ระยะนี้จึงเป็นระยะที่ต้องพัฒนาอาคารสถานที่ อุปกรณ์การศึกษา ครูอาจารย์และผู้บริหารโรงเรียนการสร้างอาคารต่างๆตาม พ.ร.บ. เงินกู้เพื่อพัฒนาการศึกษาโรงเรียนมัธยมแบบผสม (คมส.)เริ่มในปี พ.ศ.2511 แต่ต้องรอคอยเรื่อยมาจนถึงปลายปี พ.ศ.2514 จึงเริ่มลงมือก่อสร้าง และเสร็จสิ้นในเดือนตุลาคม 2515 อาคารสถานที่ ที่ทำการก่อสร้าง คืออาคารเรียนวิทยาศาสตร์และห้องสมุด 1 หลัง หอประชุม-โรงอาหาร 1 หลัง โรงฝึกงานช่างต่างๆ 5 หลัง บ้านพักครู 20 หลัง บ้านพักภารโรง 4 หลัง และส้วมนักเรียน 2 หลัง ในปีนี้ทางกระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาเห็นสมควรที่จะปรับปรุงการศึกษาและมัธยมศึกษาให้เหมาะสมและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จึงให้โรงเรียนสหายหญิงรวมกับโรงเรียนสระบุรี โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนสระบุรีวิทยาคม” จัดเป็นสหศึกษาตามคำสั่งประกาศ ณ วันที่ 24 มีนาคม 2515 และทางกรมสามัญศึกษาได้แต่งตั้งให้นายเจตน์ แก้วโชติ ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ต่อมา

        วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517 นายลือชา สร้อยพาน ได้รับแต่งตั้งให้มาดำรงต่ำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสระบุรีวิทยาคมแทนนายเจตน์ แก้วโชติ และได้เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียน ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2521 การพัฒนาปรับปรุงโรงเรียนที่สำคัญๆ ในระยะนี้ คือ ได้รับงบประมาณเงินกู้จากธนาคารแห่งประเทศไทยสร้างอาคารเรียนหนึ่งหลัง ( อาคาร 2 ) ขนาด 24 ห้องเรียน โดยรื้ออาคารเรียนทรงไทยส่วนด้านทิศเหนือออก ก่อสร้างอาคารชั่วคราว 2 หลัง อาคารคหกรรม 1 หลัง สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2518 และในปีนี้ได้ปรับปรุงสนามฟุตบอลให้ใช้การได้เป็นอย่างดี ปี พ.ศ. 2520 ได้รับงบประมาณสร้างบ้านพักครู 2 หลัง ขุดบ่อน้ำบาดาล สร้างหอถังเก็บน้ำพร้อมเครื่องสูบ 2 แห่ง ปี พ.ศ.2521 ได้รับงบประมาณสร้างอาคารเรียน 3 ชั้น 24 ห้องเรียน 1 หลัง (อาคาร 3) สร้างเสร็จเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2522 และได้ย้ายห้องเรียนจากอาคารสหายหญิงมาทั้งหมด และในปีนี้ทาง โรงเรียนได้รับงบประมาณซื้อที่ดินด้านหลังโรงเรียนเพิ่มอีกจำนวน 23 ไร่เศษ

        ในเดือนมีนาคม 2526 นายลือชา สร้อยพาน ได้รับแต่งตั้งให้ไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และนายสมชาติ รัตนถาวร ผู้อำนวยการโรงเรียนชัยนาทพิทยาคม จังหวัดชัยนาท ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม จนถึงวันที่ 9 ธันวาคม 2530 ได้ย้ายไปช่วยราชการที่กรมสามัญศึกษา และนายสมพงษ์ รุจิรวรรธน์ ผู้อำนวยการโรงเรียนปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ได้รับแต่งตั้งให้มารักษาราชการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2533 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม และผู้อำนวยการสามัญศึกษาจังหวัดสระบุรี ได้มีการพัฒนาปรับปรุงโรงเรียนทั้งในด้านวิชาการ บุคลากร และอาคารสถานที่ที่สำคัญ ๆ ในระยะนี้คือ ได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ปกครองนักเรียนชั้น ม.1 และ ม.4 ปีการศึกษา 2532 บริจาคเงินสร้างถนนคอนกรีต เสริมเหล็กจากประตูทางเข้าด้านทิศเหนือจนถึงอาคารคหกรรม ซึ่งทำการก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2532 และได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ปกครองนักเรียนชั้น ม. 2 ม.3 ม.5 ม.6 ปีการศึกษา 2532 บริจาคเงินสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็กจากประตูทางเข้าด้านทิศใต้ผ่านทางอาคาร 1 และหลังเสาธงชาติเชื่อมติดกับเส้นเดิมที่บริเวณด้านหน้าหอประชุม ซึ่งทำการก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ.2533 ทั้งสองรายการนี้ใช้เงินที่ได้รับบริจาคทั้งสิ้นประมาณ 700,000 บาท

        ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2534 นายสมพงษ์ รุจิวรรธน์ ได้รับแต่งตั้งให้ไปรักษาราชการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย กรุงเทพมหานคร และนายประกอบ รุ่งสัมพันธ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนโคกกระเทียมวิทยาลัย จังหวัดลพบุรี ได้รับแต่งตั้งให้มารักษาราชการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม และผู้อำนวยการสามัญศึกษาจังหวัดสระบุรี และในปี พ.ศ.2535 ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม ซึ่งได้มีการพัฒนาโรงเรียนในด้านวิชาการบุคลากรของโรงเรียนโดยสนับสนุนบุคลากรของโรงเรียนเข้ารับการอบรม เสริมสร้างความรู้ในด้านต่างๆอันเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนและความก้าวหน้าทางวิชาการ ด้านการกีฬาได้สนับสนุนทีมกีฬาของโรงเรียนเข้าร่วมการแข่งขันรายการต่างๆ จนประสบความสำเร็จในหลายรายการ และด้านการพัฒนาอาคารสถานที่ได้รับงบประมาณจากทางราชการจำนวน 6,153,000 บาท จัดสร้างหอประชุม-โรงอาหารแบบ ล./27 จำนวน 1 หลัง และได้รับการสนับสนุนจากผู้ปกครองนักเรียนและบริษัทในเครือซิเมนต์ไทย ดำเนินการจัดสร้างสวนเฉลิมพระเกียรติ 90 ปี สำเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนีฯ สวนเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา มหาราชินี และอาคารเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษามหาราชินี (อาคารพยาบาล) 1 หลัง เพื่อเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียนและชุมชนต่อไป

ระยะปฏิรูปการศึกษา

       โรงเรียนสระบุรีวิทยาคมได้ดำเนินการตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 ตามแนวทางการปฏิรูปการศึกษา พ.ศ.2539 - 2550 ร่วมกับบุคลากรที่ทรงคุณวุฒิทั้งภาครัฐและเอกชนในการกำหนดแผนงาน โครงการพัฒนาโรงเรียนตามนโยบายปฏิรูปการศึกษา

       วันที่ 1 เมษายน 2541 นายประกอบ รุ่งสัมพันธ์ ลาออกจากราชการกรมสามัญศึกษา ได้แต่งตั้ง นางกัญญา จีรจิตต์ ผู้อำนวยการโรงเรียนเสาไห้”วิมลวิทยานุกูล” มารักษาการ ในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม ได้มีการพัฒนาทั้งด้านอาคารสถานที่และพัฒนาอื่นๆ เช่น มีการสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็กภายในโรงเรียน โดย พลอากาศเอกเกษตร โรจนนิล และคุณจิโรจน์ ตัณฑ์วิไล สร้างให้ในพื้นที่ 2,300 ตารางเมตรมูลค่า 1,020,000 บาท มีการสนับสนุนและส่งเสริมวิชาการและกิจกรรมกีฬา ศิลปะและดนตรีของโรงเรียนเข้าร่วมแข่งขันและร่วมกิจกรรมทั้งในโรงเรียนและชุมชน มีการปรับปรุงศูนย์วัฒนธรรม มีการจัดซุ้มพักผ่อนและทบทวนบทเรียน มีการจัดสวนตามอาคารและประตูทางเข้าอย่างสวยงาม และมีการพัฒนาระบบงานภายในโรงเรียนอย่างมีระบบ

        วันที่ 23 พฤศจิกายน 2543 นายวิโรจน์ ฟักสุวรรณ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รับแต่งตั้งให้มารักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสระบุรีวิทยาคม แทน นางกัญญา จีรจิตต์ ที่เกษียณอายุราชการ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2543 ในช่วงนี้ได้มีการพัฒนาปรับปรุงบริเวณอาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนให้เกิดความสวยงามและร่มรื่น ในด้านการศึกษาได้ส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการ โดยส่งนักเรียนเข้าร่วมแข่นขันทักษะทางวิชาการทุกสาขาวิชา ส่งเสริมบุคลากรโรงเรียนเข้ารับการ อบรมสัมมนา และการศึกษาต่อเพื่อเพิ่มพูนความรู้ในการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้นต่อไป